Szmaragd

Beryle

Uczony arabski Ibn Alfagih (około 900 r.) wymienia Egipt jako ojczyznę szmaragdów. W zachowanym papirusie egipskim jest wzmianka, że w XVI w. p.n.e. czynne były kopalnie szmaragdów w Górnym Egipcie na wschód od Asuanu, niedaleko brzegu Morza Czerwonego, znane pod nazwą kopalń Kleopatry. Za Sesostrisa wydobywano tam szmaragdy zarówno z odkrywek powierzchniowych, jak i z głębi ziemi. W 1650 r. p.n.e. kopalnie te uznano jednak za wyczerpane dlatego zaniechano w nich dalszych robót górniczych. W późniejszych czasach roboty górnicze były tam prowadzone przez Rzymian i Turków; zarzucono je w połowie XVIII w. Kopalnie te zostały powtórnie odnalezione na początku XIX w.

Rzymianie wydobywali prawdopodobnie szmaragdy również w Alpach Salzburskich, w dzisiejszej dolinie Habachtal. W XIX w. zainteresowali się tymi kopalniami Wenecjanie, którzy mieli szmaragdy wysyłać na dwory książąt włoskich. W 1689 r. kopalnie te zwiedzał Nils Stensen, profesor z Florencji, zasłużony w dziedzinie krystalografii i geologii. Próby odbudowy tych kopalń wznowiono w połowie XIX w., wydajność ich jednak nie pokryła kosztów wydobycia. Przez pewien czas szmaragdy ze złoża w dolinie Habachtal eksploatowało angielskie towarzystwo Emerald Mines Ltd z Londynu, które jednak rozwiązało się w 1886 r. Niewielkie rezultaty dały również próby wznowienia eksploatacji w okresie międzywojennym. Po drugiej wojnie światowej odbudową tych kopalń zajął się Polak inż. Hubicki.

Po odkryciu Ameryki przywożono do Europy wielkie ilości szmaragdów zrabowanych w Ameryce Środkowej i Południowej. Szmaragdy te, znane pod nazwą kamieni peruwiańskich lub meksykańskich, uchodziły wówczas w Europie za najpiękniejsze barwne kamienie szlachetne.

Wielkie szmaragdy pierwszej jakości, przezroczyste i bez skaz, należą do największej rzadkości. Dawni Peruwiańczycy otaczali jakoby czcią boską wspaniały szmaragd wielkości jaja strusiego. Zachował się również opis pięciu wyciętych w fantastyczne kształty szmaragdów Corteza, które zatonęły w czasie jego powrotnej podróży do Europy. Ponieważ jednak do dziś nie są znane miejsca występowania szmaragdów ani w Peru, ani w Meksyku, były to przypuszczalnie szmaragdy z Kolumbii.

W 1537 r. Hiszpanie otrzymali od Indian Kolumbijskich szmaragdy pochodzące z miejscowości Samondoco, leżącej po wschodniej stronie Kordylierów w odległości około 80 km od Bogoty. Szmaragdy występują tu w zmetamorfizowanych wapieniach wieku kredowego.

W Brazylii (Minas Gerais, Bahia) szmaragdy występują w metamorficznych marmurach dolomitycznych. Mają one nieco jaśniejszą barwę niż kolumbijskie, lecz dobrą jakość.

Dodaj komentarz