bursztyny

Bursztyn

(sukcynit, jantar)

Bursztyn (sukcynit, jantar) jest kopalną żywicą dawnych drzew iglastych. Jest to ciało bezpostaciowe, tworzące nieregularne, zaokrąglone lub naciekowe formy różnej wielkości. Najpospoliciej występują w postaci drobnych kawałków, większe zdarzają się rzadko. Największa znaleziona bryła ważyła 10 kg.

Bursztyn ma barwę żółtą o różnych odcieniach, bywa także mlecznobiały, brunatny i czerwonawy. Odmiany o odcieniach niebieskawych lub zielonawych zdarzają się bardzo rzadko. Przezroczysty, przeświecający lub mętny, co zależy od zawartych w nim pęcherzyków powietrza. Niektóre bryły bursztynu częściowo są przezroczyste, a częściowo przeświecające lub mętne. Zupełnie przezroczyste są tylko odmiany pozbawione całkowicie wewnętrznych pęcherzyków.

Współczynnik załamania światła bursztynu wynosi 1,54, twardość 2-2,5 w skali Mohsa. Dzięki niewielkiej gęstości 1,05-1,1 g/cm3 bursztyn tonie w wodzie słodkiej, a w wodzie morskiej unosi się na powierzchni. Bursztyn ma muszlowy przełam, połysk tłusty. Przy pocieraniu ręką lub suknem elektryzuje się ujemnie, przyciągając drobne, lekkie okruchy, np. skrawki papieru. Własność tę znali już starożytni Grecy. Od greckiej nazwy bursztynu – elektron pochodzi nazwa elektryczności. Silniej pocierany bursztyn wydziela przyjemną woń.

Bursztyn jest złym przewodnikiem ciepła i elektryczności. W temperaturze 170-200?C mięknie i daje się prasować. Jego temperatura topnienia wynosi 300?C, niektóre jednak odmiany, zwłaszcza czerwone, topią się dopiero przy 400?C. Bursztyn pali się jasnym płomieniem, stąd jego niemiecka nazwa Bernstein – kamień płonący. Całkowicie nie rozpuszcza się w żadnym rozpuszczalniku; częściowemu rozpuszczeniu ulega w alkoholu, eterze, chloroformie i benzolu. Wskazuje to, że bursztyn nie jest ciałem jednorodnym, lecz stanowi mieszaninę różnych substancji.

W skład bursztynu wchodzą w zmiennych stosunkach procentowych węgiel, wodór i tlen; średnio bursztyn zawiera 79% C, 11% H i 10% O oraz drobne ilości siarki. Bursztyny bałtyckie zawierają kwas bursztynowy w ilościach 3-8%. Wydzielający się podczas spalania bursztynu aromatyczny zapach pochodzi od tego związku. W bursztynie bałtyckim spotyka się często szczątki dawnych roślin i zwierząt. Szczególnie często zachowują się w bursztynach różne gatunki much, mrówek i chrząszczy.

Dodaj komentarz