kocie oko chryzoberylowe

Chryzoberyl , Aleksandryt i Kocie oko

Dwie odmiany tego minerału mają zastosowanie w jubilerstwie. Jedna z nich – aleksandryt – odznacza się wyjątkową wśród minerałów własnością zmiany barwy, w zależności od rodzaju światła: inną barwę ma w świetle dziennym, a inną w sztucznym.

Drugą odmianę stanowi tzw. kocie oko (cymofan), charakteryzujący się falistym odblaskiem. Nazwa chryzoberyl pochodzi od greckiego chryzos – złoty i beryllos – beryl, cymofan – od greckiego kyma – fala i faino – pokazuje.

Właściwości chemiczne.

Chryzoberyl jest tlenkiem berylu i glinu, zawiera nieraz domieszki żelaza, tytanu i chromu. Zielone zabarwienie aleksandrytu jest spowodowane domieszką chromu. Podobną jak aleksandryt zmianę barw wykazują roztwory soli chromowych, które w świetle dziennym są barwy niebieskawozielonej, a w świetle sztucznym przyjmują barwę czerwonawą. Takie samo zjawisko można zaobserwować i w roztworach soli wanadu, który w postaci drobnych domieszek znajduje się w syntetycznych korundach używanych do imitacji chryzoberylu. Chryzoberyl nie topi się w płomieniu palnika. Nie rozpuszcza się w kwasach.

Postać.

Chryzoberyl krystalizuje w układzie rombowym. Tworzy często zbliźniaczone kryształy kształtu sercowatego lub kryształy pseudoheksagonalne. Postać taką mają aleksandryty z uralu.

Właściwości fizyczne.

Chryzoberyl ma niewyraźną łupliwość w trzech kierunkach, przełam muszlowy, twardość 8,5 w skali Mohsa, gęstość 3,5 – 3,8 g/cm3. Barwa chryzoberylu jest zielonawobiała, zielonawożółta lub szmaragdowozielona, niekiedy żółta lub brunatna; rzadko jest on bezbarwny. Chryzoberyl jest przezroczysty do przeświecającego. Połysk ma szklisty, na przełamie tłusty.

Występowanie.

Chryzoberyl występuje w pegmatytach granitowych i łupkach mikowych, a także w postaci drobnych otoczaków w złożach wtórnych, w żwirach i piaskach. Pospolicie chryzoberyl występuje w Brazylii (Minas Novas, Minas Gerais), na Cejlonie i Madagaskarze, jak również spotyka się go na Uralu, w Rodezji, USA i Kanadzie. Okazy chryzoberylu w złożach wtórnych znaleziono również na Dolnym Śląsku. Dzięki niezwykłym właściwościom optycznym szlachetne odmiany chryzoberylu są bardzo popularne.

Dodaj komentarz